Ludzie za krasnalami
Ponad tysiąc krasnali nie wyszło spod jednego dłuta. Stoi za nimi kilkunastu rzeźbiarzy i kilka pracowni, w większości z Wrocławia. Dwa nazwiska powtarzają się jednak częściej niż wszystkie inne.
Nie ma jednego autora ani fabryki krasnali. Każdy krasnal to osobne zamówienie u rzeźbiarza, którego wybiera fundator.
Wygląd krasnala i tematy figurek określił w 2005 roku Ścibor Szpak, dyrektor kreatywny agencji reklamowej Wanilia, która przygotowała dla miasta strategię „krasnoludek jako symbol Wrocławia”. Ostateczny kształt nadał rzeźbom Tomasz Moczek. Kolejne krasnale agencja zleciła Marcinowi Łuczkowskiemu i Beacie Zwolańskiej-Hołod.
Pomnik Pomarańczowej Alternatywy na Świdnickiej. Wyrzeźbił go Olaf Brzeski: 40 cm krasnala na 80-centymetrowym cokole.
8 października przed restauracją staje Pierożnik Marcina Łuczkowskiego, pierwszy krasnal komercyjny.
W czerwcu Marta Mirynowska pokazuje niewidomego Ślepaka i głuchego Głuchaka. W listopadzie staje setny krasnal, 100matolog Beaty Zwolańskiej-Hołod.
We wrześniu we Wrocławiu staje tysięczny krasnal. Rzeźbiarze wciąż dostają nowe zamówienia.
Nowe krasnale w latach 2005–2019, według polskiej Wikipedii. Najwięcej, 94, stanęło w 2017 roku.
| Rok | Nowe krasnale |
|---|---|
| 2005 | 5 |
| 2006 | 23 |
| 2007 | 24 |
| 2008 | 58 |
| 2009 | 31 |
| 2010 | 41 |
| 2011 | 32 |
| 2012 | 31 |
| 2013 | 35 |
| 2014 | 34 |
| 2015 | 56 |
| 2016 | 87 |
| 2017 | 94 |
| 2018 | 91 |
| 2019 | 75 |
Liczby to przybliżone sumy z polskiej Wikipedii: część krasnali ma kilku autorów, a lista nie jest pełna. Każdy pokazany krasnal jest tam przypisany temu rzeźbiarzowi. Kliknij, żeby zobaczyć jego stronę.
Rzeźbiarka z Wrocławia i autorka największej liczby krasnali. Robiła je od pierwszych lat, na zlecenie agencji Wanilia, a jej 100matolog był setnym krasnalem w mieście. Przy figurkach z wieloma detalami robi osobne formy na głowę, ręce i tułów.
„Każdy krasnal ma własną historię do opowiedzenia. Moje zadanie polega na tym, żeby przygotować go do zamieszkania we Wrocławiu.”National Geographic Polska, 2016
Absolwent Akademii Sztuk Pięknych we Wrocławiu, który projektuje krasnale od 2005 roku. Nadał ostateczny kształt pierwszym krasnalom i wyrzeźbił pierwszą piątkę, od której zaczęła się miejska kolekcja.
Autorska pracownia Piotra Makały z biurem we Wrocławiu i warsztatem w Gaju na Ziemi Kłodzkiej. Robi krasnale „niemal od początku”, od projektu, przez odlew, po montaż. Według pracowni powstało tam kilkaset krasnali.
Rzeźbiarka współpracująca z Wytwórnią Rzeźby. Autorka Ślepaka i Głuchaka z 2008 roku, krasnali przypominających o osobach z niepełnosprawnościami, oraz trzechsetnego Patrolka. Z Piotrem Makałą zrobiła m.in. Papę Heta.
Prowadzi we Wrocławiu własną odlewnię artystyczną i pracuje metodą wosku traconego, „stosowaną od czasów starożytnych”. Krasnala traktuje jak pełnoprawną rzeźbę.
Pracownia Biały Kot. Robi hiperrealistyczne krasnale z gumy, sztucznego kamienia albo brązu.
Jeden z pierwszych rzeźbiarzy, którym agencja Wanilia zleciła krasnale po Moczku. Jego Pierożnik z 2007 roku był pierwszym krasnalem komercyjnym.
Większość krasnali odlewa się w brązie metodą wosku traconego. Tak opisała to Beata Zwolańska-Hołod w rozmowie z Tu Wrocław (2016):
Krasnale „same wybierają sobie miejsce zamieszkania” – tak żartobliwie ujmuje to visitWrocław. W praktyce krasnala zamawia firma, instytucja, partia albo osoba prywatna, która chce go postawić.
Nie trzeba uzgadniać tego z Urzędem Miejskim. Potrzebna jest zgoda właściciela terenu i rzeźbiarz, który zaprojektuje i wykona figurkę. Gotowego krasnala zgłasza się do bazy visitWrocław.
Dlatego tyle krasnali nosi imiona firm, uczelni i szpitali, a ich postacie mówią coś o fundatorze: informatyk przy firmie IT, lekarz przy przychodni, kasjer przy banku.
Papę Krasnala, pomnik Pomarańczowej Alternatywy odsłonięty 1 czerwca 2001 roku na ul. Świdnickiej, wyrzeźbił Olaf Brzeski. Pierwszą piątkę małych krasnali z sierpnia 2005 roku wyrzeźbił Tomasz Moczek.
Według polskiej Wikipedii najwięcej, ok. 240, wykonała Beata Zwolańska-Hołod. Drugi jest Tomasz Moczek z ok. 165 krasnalami.
Wygląd i tematykę krasnali określił w 2005 roku Ścibor Szpak, dyrektor kreatywny agencji Wanilia. Ostateczny kształt rzeźbom nadał Tomasz Moczek.
Nie. Krasnale robi kilkunastu niezależnych rzeźbiarzy i kilka pracowni. Największa to Wytwórnia Rzeźby Piotra Makały, w której powstało kilkaset krasnali.
Najczęściej z brązu odlewanego metodą wosku traconego. Zdarzają się też krasnale z mosiądzu, sztucznego kamienia albo innych materiałów.
Tak, jeśli ma zgodę właściciela terenu i zleci wykonanie rzeźbiarzowi. Zgoda urzędu miasta nie jest potrzebna. Nowego krasnala zgłasza się do bazy visitWrocław.
Otwórz mapę, podejdź do krasnala i odbierz go w kolekcji. Działa w przeglądarce telefonu, bez instalowania aplikacji.
